LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

Tin thị trường
Tin thị trường
Tập đoàn kinh tế: Bài học từ phép số cộng

Phiên họp cuối tháng 8 của Chính phủ đã phát đi thông điệp: Hướng tới giảm các tập đoàn kinh tế nhà nước (TĐKTNN) sẽ chỉ còn 5 - 7 tập đoàn đặc biệt quan trọng. Như vậy, 12 TĐKTNN hiện nay sẽ phải giải tán 5 - 7 tập đoàn.

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng đã ký tờ trình xin dừng thí điểm (thực chất là để giải thể) Tập đoàn Sông Đà và Tập đoàn phát triển nhà và đô thị (HUD) để đưa về trực thuộc Bộ Xây dựng như cũ.

Thời gian qua, chúng ta đã “thí điểm” cho ra đời các TĐKTNN một cách ồ ạt, vì vậy, khung pháp lý cho hoạt động của các tập đoàn chưa đầy đủ. Đến tháng 9/2009, Chính phủ mới ban hành Nghị định số 101/2009/NĐ-CP về việc thí điểm thành lập các TĐKTNN, nhưng trước đó, đã có tới 8 TĐKTNN ra đời và hoạt động. Luật Doanh nghiệp quy định rất chung chung và mờ nhạt về TĐKT. Nghị định 101 cũng chưa đáp ứng được nhiều vấn đề phát sinh trong thực tế của các TĐKT.

Việc thành lập nhiều TĐKTNN chỉ là một phép cộng số học các pháp nhân độc lập thành một tập đoàn. Chính vì vậy, tập đoàn đã không làm tăng sức mạnh mà ngược lại còn làm suy yếu thêm các doanh nghiệp thành viên. Điều đó được chứng minh rất rõ ở Tập đoàn Sông Đà và Tập đoàn HUD. Đây là hai TĐKTNN được thành lập chỉ bằng các quyết định hành chính: Tập đoàn Sông Đà được ghép từ 6 Tổng công ty 90; Tập đoàn HUD được hợp thành từ 5 Tổng công ty 90. Vì vậy, các tập đoàn có quá nhiều công ty “con, cháu”: Sông Đà có tới 230 công ty con và công ty liên kết, HUD có 183 công ty con và công ty liên kết.

Khi gộp hết về “mái nhà chung” tập đoàn, các “con, cháu” đó chẳng có lợi ích gì vì “mẹ” đầu tư vốn cho các con rất ít, nên “con, cháu” vẫn chủ yếu đi vay. Thậm chí ngược lại, những khoản nợ lớn ở nhiều công ty con còn làm khổ cho công ty mẹ - tập đoàn. Đang từ chỗ sản xuất, kinh doanh độc lập, nhiều tổng công ty khi gia nhập tập đoàn đã phát sinh thêm rất nhiều chi phí do mô hình tổ chức trở nên rối rắm, phức tạp, nhiều tầng, nấc trung gian... Thậm chí, ngay trong tập đoàn cũng phát sinh những mâu thuẫn nội bộ, giữa các công ty con với nhau, giữa công ty mẹ và công ty con...


images.jpg


Thành lập TĐKTNN bằng mệnh lệnh hành chính đã tạo ra một doanh nghiệp có quy mô rất lớn, việc quản lý phức tạp hơn rất nhiều lần so với quy mô tổng công ty hay doanh nghiệp độc lập, vượt quá năng lực của cán bộ quản lý doanh nghiệp ở nước ta hiện nay. Do đó, những sai lầm trong công tác quản trị tập đoàn là điều khó tránh khỏi. Hơn nữa, với những “lỗ hổng” trong quản lý tập đoàn, tham nhũng, lãng phí gia tăng, gây những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế.

Câu hỏi đặt ra là: Cần giải tán những TĐKTNN nào? Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng để không mắc những sai phạm tiếp theo, gây những hậu quả xấu không đáng có.

Những tập đoàn được thành lập bằng “phép cộng số học”, không có mối liên hệ hữu cơ, tất yếu giữa công ty mẹ với công ty con và giữa các công ty con với nhau cần được giải tán trước. Bởi, sự lắp ghép khiên cưỡng như vậy đã làm suy yếu năng lực của từng thành viên trong tập đoàn.

Thành lập TĐKTNN là một trong những phương thức tập trung kinh tế và dẫn đến hình thành hoặc gia tăng sự độc quyền trong kinh doanh. Điều 18 Luật Cạnh tranh năm 2004 quy định: “Cấm tập trung kinh tế nếu thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế chiếm trên 50% trên thị trường liên quan, trừ trường hợp quy định tại Điều 19 của Luật này hoặc trường hợp doanh nghiệp sau khi thực hiện tập trung kinh tế vẫn thuộc loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật”. Vì vậy, cần mạnh dạn giải thể những TĐKTNN đang thống lĩnh thị trường hiện nay.

Luật gia Vũ Xuân Tiền

(Theo Báo Công Thương)




CÁC TIN MỚI HƠN

CÁC TIN CŨ HƠN